Telefon dolandırıcılığı suçu ve cezası, günümüzde en sık karşılaşılan ceza hukuku davalarından biridir. Telefonla dolandırıcılık suçu, genellikle nitelikli dolandırıcılık suçu kapsamında yer alır. Hileli hareketler içinde yer alan telefonla yapılan hareketler de basit dolandırıcılık suçu kapsamındadır. Dolandırıcılık suçu, Türk Ceza Kanunu’nda “Malvarlığına Karşı Suçlar” içindedir.
Telefonla dolandırıcılık suçu, küresel dünyanın olumsuz sonuçlarından biridir. Telefonla dolandırıcılık suçunun kaynağı, hırsızlık suçudur. Telefon dolandırıcılığı, kişinin haksız menfaat sağlanmak üzere işlediği bir suç olup, nitelikli dolandırıcılık suçudur. Telefon dolandırıcılığı suçundan yargılanan kişiler, 3 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Telefon dolandırıcılığı suçu ve cezası ile ilgili daha detaylı bilgilere ulaşmak için sizin için hazırladığımız bu yazımızı inceleyebilirsiniz.
Telefonla Dolandırıcılık Suçu Nedir?
Telefonla dolandırıcılık suçu, failin mağduru telefon üzerinden yalan, hile ya da aldatıcı davranışlar ile aldatarak mağdurdan para ya da başka bir menfaat sağlamasıdır. Telefonla dolandırıcılık suçu genellikle şu yollarla gerçekleştirilir.
Polis ya da savcı gibi kendini tanıtma: “Kimliğiniz terör olaylarına karıştı” gibi yalan beyanlar ile mağduru korkutmak.
Kredi ya da hediye vaadinde bulunma: Mağdura bir ödül kazandığını söyleyerek, banka bilgileri istemek.
Borç ya da yardım talebinde bulunmak: Yakın bir tanıdık gibi davranarak maddi destek talep etmek.
Sahte banka temsilcisi: Mağduru kredi kartı bilgilerini ya da şifrelerini ele geçirme amacıyla yanıltmak.
Dolandırıcılık Suçu
Dolandırıcılık suçu kapsamında olan telefon dolandırıcılığı suçu ceza hukuku konularından biridir. Dolandırıcılık suçundan bahsedilmek için hileli davranışlar ile birinin aldatılması,onun ya da başkasının zararına olacak şekilde kişinin kendine ya da bir başkasına fayda elde etmesi söz konusudur. Dolandırıcılık fiili ile aldatma sonucu bir kişi zarar yaşarken bir başka kişi ise yarar elde eder. Yargıtay, dolandırıcılık suçu için şu şekilde tanım yapmıştır.
“Dolandırıcılık suçu kaynağını hırsızlıktan alır. Ticaret ve sanayide çağdaş ve aynı zamanda küresel, karmaşık ekonomik ilişkilerin ortaya çıkardığı bir suç tipidir.”
Dolandırıcılık Suçu Şartları
Dolandırıcılık suçu Türk Ceza Kanunlarında açık şekilde düzenlenmiştir. Bu suç, bazı şartların bir arada gerçekleşmesi ile vuku bulur. Dolandırıcılık suçunun şartları şu şekildedir.
Failin bazı hileli davranışlarda bulunması,
Failin hileli davranışları mağduru aldatabilecek nitelikte olması,
Fail, hileli davranışların sonucunda mağdur ya da bir başkası aleyhine, kendi ya da bir başkası lehine haksız bir fayda elde etmesi, dolandırıcılık suçundan bahsetmek için yeterlidir.
Nitelikli Dolandırıcılık Suçu
Nitelikli dolandırıcılık suçu, dolandırıcılık suçunun daha ağır cezaya hükmedildiği halleridir. Nitelikli dolandırıcılık ile ilgili hükümler, ceza kanunun ilgili maddelerinde açık şekildebelirtilmiştir. Nitelikli hallerden bazıları suçun maddi unsurlarını oluşturur. Bazıları ise suçun manevi unsurlarını oluşturur.
Nitelikli Dolandırıcılık Suçu Cezası
Telefon dolandırıcılığı suçunun cezası, bazı hallerde nitelikli dolandırıcılık suçu kapsamında yer alır. Nitelikli dolandırıcılık suçu cezası, 3 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası olarak hükmedilir. Hapis cezasına ek olarak, fail 5.000 güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Bazı fiillerde ise nitelikli dolandırıcılık suçunun cezası 4 yıldan az olamayacağı gibi adli para cezası, suçun sonucuna göre elde edilen menfaatin 2 katından az olmayacak şekilde hükmedilir. Telefonla dolandırıcılık suçu ve cezası için alanında uzman bir ceza hukuku avukatı yardımı alabilirsiniz.
Kamu kuruluşlarının zararına gerçekleştirilen suç fiilleri,
Bilişim sistemleri araçlarının kullanılması sureti ile işlenen nitelikli suç,
Banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanılması,
Banka ya da başka herhangi bir kredi kurumuna verilmemesi gereken bir kredinin verilmesi,
Sigorta bedeli almak amacıyla,
Kişinin kendini bir kurumun çalışanı olarak tanıtması ya da bu kurumlarla ilgili olduğunu söylemesi,
Kamu görevlileri ile ilişkisi olduğu için onlar nezdinde hatırı sayıldığı bahsiyle ve bazı işlerin gördürüleceğinin vadedilmesi,
Telefonla dolandırıcılık suçu, bazı hallerin oluşması ile nitelikli dolandırıcılık suçu kapsamında ele alınır. Bu suçun cezası ilgili makamlar tarafından belirlenir.
Nitelikli Dolandırıcılık Nasıl Yapılır?
Nitelikli dolandırıcılık suçu “daha ağır ceza gerektiren nitelikli haller (TCK 158)” ve “daha az ceza gerektiren nitelikli haller (TCK 159)” olarak iki farklı şekilde cezalandırılır.
Daha Az Ceza Verilen Nitelikli Dolandırıcılık Suçu
Dolandırıcılık suçu, bir hukuki ilişkiden dolayı alacağı tahsil etmek üzere gerçekleşmişse,daha az ceza gerektiren bir nitelikli hal söz konusudur. Bu durumun gerçekleşmesi bakımından alacağın faile ait olup olmaması dikkate alınmaz. Başkasına ait bir alacağı tahsil etmek için telefonla dolandırıcılık suçu işlenmişse, bu suç nitelikli dolandırıcılık suçu kapsamında yer alır.
Daha Ağır Ceza Uygulanması Gereken Nitelikli Dolandırıcılık Suçu
Daha ağır cezaların uygulandığı nitelikli dolandırıcılık suçu bazı kriterler kapsamında ele alınır. Dini inanç ve duyguların istismarı ile gerçekleşen dolandırıcılık suçu, daha ağır ceza gerektiren nitelikli dolandırıcılık suçudur.
Nitelikli Dolandırıcılıkta Fail Ne Kadar Ceza Alır?
Nitelikli dolandırıcılık suçu cezası somut olayda kullanılan telefon gibi araçlar ve dolandırıcılığın şekline göre farklılık gösterir. Buna göre; bu suçun cezası, 3 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası olarak hükmedilir. Failin aldığı cezanın ne kadarını yatacağını Ceza İnfaz Kanunu belirler.
Örnek olarak; sanık telefon dolandırıcılığı suçu işlemesi ile 3 yıl 1 ay 1 gün hapis cezasıalmışsa, 1 yıl 6 ay 18 gün hapis yatar.
Sonuç itibari ile ceza 1 yıldan fazlaysa, sanık denetimli serbestlik hakkından doğrudan yararlanamaz. Sanık, 6 ay 18 gün hapis cezasını infaz kurumunda geçirdikten sonra denetimli serbestlik hakkından yararlanır ve serbest bırakılır.
Nitelikli Dolandırıcılık Suçu Para Cezasına Çevrilebilir Mi?
Telefon dolandırıcılığından ceza alanlar ve yakınları bu cezanın para cezasına çevrilebileceğinin sorusunun cevabı için TCK m. 49/2 hükümlerini inceleyebilir. Bu hükümlere göre, kısa süre hapis cezası alan kişinin cezası, seçenek yaptırımlara dönüştürülebilir. Ancak, nitelikli dolandırıcılık suçunda öngörülen hapis cezası için alt sınır, 3 yıldır. Bu sınır, kısa süreli niteliğinde değildir. Dolayısı ile nitelikli dolandırıcılık suçu, para cezasına çevrilemez.
Basit Dolandırıcılık Suçu
Telefon dolandırıcılığı suçunun cezası, basit dolandırıcılık suçu kapsamında yer alan bazı haller içerebilir. Basit dolandırıcılık suçu TCK 157. Maddesinde açık şekilde düzenlenmiştir. Bu suçun faili, hileli davranışlar ile mağduru aldatır. Böylece, fail bu davranışı ile kendine haksız yarar sağlar. Aynı zamanda mağdur bakımından da maddi ve manevi zararlar olabilir.
Basit dolandırıcılık suçu hallerinden yargılanan fail, hileli davranışları ustaca sergilemiştir. Bu suçun faili, yeteneklerini basit düzeyde kullanmıştır. Hileli hareketlerin karmaşık hale gelmesine sebebiyet veren araçlar bu suçun unsurları içinde yer almaz. TCK’nın 158. Maddesi, nitelikli dolandırıcılık suçuna yönelik düzenlemelere açıkça yer verilmiştir.
Basit Dolandırıcılık Cezası Nedir?
Telefon dolandırıcılığı suçu ve cezası, bazı hallerde basit dolandırıcılık suçu kapsamında yer aldığı için bu duruma göre cezalandırılır. TCK 157 basit dolandırıcılık suçu ve cezası ile ilgili düzenlemelerin yer aldığı kanun maddesidir. Fail, basit dolandırıcılık suçu işlemişse 1 ila 5 yıl aralığında hapis cezası hükmedilir. Bu cezaya ek olarak faile, 5000 güne kadar adli para cezası da verilir.
Fail, iki cezayı aynı anda alır. Bunun yanında yaşanan zarara bağlı olarak uygulanan para cezasının miktarı da değişiklik gösterir. Basit dolandırıcılık suçu 3 ya da daha fazla kişi ile işlenmişse, faillerin cezaları da yarı oranında artırılır.
Suç işlemek maksadı ile kurulan bir örgüt ile bu suç işlenmişse, verilecek ceza oranı bir kat artırılır. Basit dolandırıcılık suçu 3 ya da daha fazla kişiyle gerçekleştirilmişse, 1,5 yıl ila 7,5 yıl arasında hapis cezası hükmedilir. Bu cezaya ek olarak fail, 7500 güne kadar da adli para cezası alır.
Suç işlemek üzere kurulan bir örgütün faaliyetleri basit dolandırıcılık suçu kapsamında yer alıyorsa, 2 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu cezaya ek olarak, 10.000 güne kadar da adli para cezasına hükmedilir.
Telefon Dolandırıcılığı Suçu Şikayete Tabi Midir?
Telefon dolandırıcılığı suçunun cezası, basit dolandırıcılık suçuna dair kanunlarda düzenlenen nitelikli dolandırıcılık suçunun re’ sen kovuşturmasına tabidir. Dolayısı ile dolandırıcılık ile ilgili herhangi bir suç duyurusu yapılmasa dahi savcılık ya da kolluk kuvvetleri re’ sen soruşturma devam ettirilir.
Ceza kanunları hükmünde düzenlenen ve dolandırıcılık suçunun alacağı tahsil maksadıyla işlenen şekli ise kanunlar nezdinde şikâyete tabidir. Mağdur ve fail arasında akrabalık ilişkisi varsa, bu suç şikâyete tabidir.
Dolandırıcılık suçu için şikâyet şartı aranan haller bulunuyorsa, mağdur dolandırıcılıktan dolayı savcılığa suç duyurusunda bulunabilir. Bu konuda alanında uzman bir ceza hukuku avukatı yardımı alabilirsiniz. Ceza hukuku avukatı telefon dolandırıcılığı suçu ve cezası ile ilgili size yol gösterici olur ve süreci en doğru şekilde takip eder.
Telefon Dolandırıcılığı Suçu Uzlaştırmaya Tabi Mi?
Telefon dolandırıcılığı suçunun basit hali, kanunlarda düzenlenen daha az cezayı gerektiren nitelikli hallerinde uzlaşma kapsamında değerlendirilir. Fail ile mağdur arasında akrabalık bağı bulunuyorsa, uzlaşma mümkündür. Ancak, telefonla dolandırıcılık suçu nitelikli dolandırıcılık suçu kapsamında yer alıyorsa, uzlaşmaya tabi değildir.
Telefon Dolandırıcılığı Suçunda Görevli Mahkeme
Telefonla dolandırıcılık suçu için görevli mahkeme, suçun işlendiği yer mahkemeleridir.Dolandırıcılık suçu İzmir’de işlenmişse, soruşturma dosyası İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülür. Bu suçun davası İzmir mahkemelerinde görülür.
Telefon Dolandırıcılığı Suçu Zamanaşımı
Basit dolandırıcılık suçu, ceza kanunu maddelerinde düzenlenen bir hukuki ilişki kapsamında kişinin alacağını tahsil etmek üzere gerçekleştirilmişse dava zamanaşımı süresi suçun işlendiği tarihten itibaren 8 yıldır. Dolayısı ile basit dolandırıcılık kapsamında yer alantelefonla dolandırıcılık suçu için zamanaşımı süresi 8 yıldır. Nitelikli dolandırıcılık suçu dava zamanaşımı süresi suçun işlendiği tarih itibari ile 15 yıl olarak belirlenmiştir. Dolayısı ile telefonla dolandırıcılık suçu nitelikli hallerinde, zamanaşımı süresi 15 yıldır.
Telefon Dolandırıcılığı Suçu Etkin Pişmanlık
Etkin pişmanlık, kişinin işlediği suçtan dolayı özgür iradesi ile sonradan pişman olması, suç unsuru oluşturan fiille ortaya çıkan olumsuzlukları gidermesi ve ceza adaletine olumlu davranışları ile katkı sağlaması halinde indirim hükümlerinin uygulanmasını gerçekleştiren bir ceza hukuku kurumudur.
Telefon dolandırıcılığı suçunun tamamlanması ile fail ile ilgili etkin pişmanlık hükümleri uygulanabilir. Etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için failin suç sebebi ile zarar gören ya da mağdurun zararını gidermesi şartı aranır. Ancak, telefon dolandırıcılığı suçu bir teşebbüs ile sonuçlanmışsa, zarar giderilse dahi fail ile ilgili etkin pişmanlık hükümleri uygulanamaz.
Telefon dolandırıcılığı suçunun gerçekleşmesi sonrası fail ile ilgili kovuşturma başlamadan önce, azmettirenin ya da yardım edenin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi durumunda, verilecek cezan üçte iki oranında indirilir. Yani, soruşturma sürecinde zararın giderilmesi ile cezanın üçte ikisine kadarı indirilebilir.
Etkin pişmanlığın kovuşturması başladıktan sonra ve hüküm verilmeden önce gösterilmesi durumunda, verilecek cezanın yarısı kadarı indirilebilir.
Telefon Dolandırıcılığı Suçu Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB), sanığın 5 yıl izlenmesi ve hakkında verilen hükmün bu süre zarfında hiçbir sonuç doğurmaması ve yeni bir suç işlememesidurumunda hakkındaki davanın düşmesi ile sonuçlanan hukuki bir kurumdur.
HAGB kararı verilmesi için en önemli şartlarından biri mağdurun uğradığı zararın giderilmesidir. Telefon dolandırıcılığı suçunda zararın giderilmesi durumunda nitelikli hallerde dahil bu suçun cezasının HAGB kararı verilmesi için gerekli olan miktara düşebilir. Suçtan zarar gören ya da mağdurun zararının giderilmesi ile mahkeme, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verebilir.
Telefonla Dolandırılan Kişi Nereye Başvurabilir?
Telefonla dolandırıcılık suçu ile karşı karşıya kalan kişi, en yakınındaki karakola ya da savcılığa giderek ilgililer hakkında şikâyette bulunabilir.
Basit dolandırıcılık suçu uzlaştırma kapsamındadır ve basit dolandırıcılık suçu mağduru, şikâyetçi olduktan sonra dosyası uzlaştırma bürosuna gönderilir ve uzlaştırma süreci başlatılır.
Taraflar arasında uzlaşma sağlanmazsa, soruşturmaya devam edilir ve savcılık tarafından iddianame hazırlanması ile yargılama süreci başlar.
Telefonla Dolandırıcılık Suçu ve Cezası Emsal Yargıtay Kararları
Telefonla dolandırıcılık suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesinde düzenlenen nitelikli dolandırıcılık kapsamında değerlendirilir. Bu suç, failin telefon aracılığıyla mağduru hileli davranışlarla kandırarak menfaat elde etmesiyle oluşur. Yargıtay, bu tür suçlarla ilgili çeşitli kararlar vermiştir. İşte bazı emsal kararlar:
Kendisini Polis Olarak Tanıtarak Dolandırıcılık: Sanık, mağduru telefonla arayarak kendisini polis olarak tanıtmış ve mağdurdan para talep etmiştir. Yargıtay, bu eylemin TCK 158/1-l maddesi kapsamında nitelikli dolandırıcılık suçu oluşturduğuna hükmetmiştir.
İnternet Üzerinden İlan Vererek Dolandırıcılık: Sanık, internet sitesine sahte ilan vererek mağdurlarla telefon aracılığıyla iletişime geçmiş ve hileli davranışlarla para elde etmiştir. Yargıtay, bu eylemin bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık suçu oluşturduğuna karar vermiştir.
Kendisini Savcı Olarak Tanıtarak Dolandırıcılık: Sanık, mağduru telefonla arayarak kendisini savcı olarak tanıtmış ve mağdurdan para talep etmiştir. Yargıtay, bu eylemin TCK 158/1-l maddesi kapsamında nitelikli dolandırıcılık suçu oluşturduğuna hükmetmiştir.
Bu kararlar, telefonla dolandırıcılık suçunun farklı yöntemlerle işlenebileceğini ve her birinin nitelikli dolandırıcılık kapsamında değerlendirildiğini gösteren emsal kararlardır. Yargıtay, bu tip eylemlerde failin hileli davranışla mağduru yanıltarak menfaat elde etmesini suçun oluşumu için yeterli görür.
Sıkça Sorulan Sorular
Telefon Dolandırıcılığı Suç Unsuru Nedir?
Telefon dolandırıcılığı suçu bazı hallerde basit dolandırıcılık suçu kapsamında yer alsa da genellikle nitelikli dolandırıcılık suç unsurları içinde yer alır. Dolayısı ile nitelikli dolandırıcılık suçu kapsamında daz az ceza verilen ya da daha fazla oranda ceza verilen suçlar kapsamında yer alır.
Telefon Dolandırıcılığı Cezası Ne Kadar?
Hileli davranışları ile mağduru telefonda aldatıp, onun ya da başkasının zararına olarak, kendisine ya da bir başkasına fayda sağlaması ile işlenen telefonla dolandırıcılık suçunun cezası, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ve beş bin güne kadar adlî para cezasıdır.
Telefonla dolandırıcılık Suçu Adli Parasına Çevrilir Mi?
Telefonla dolandırıcılık suçu, adli para cezasına çevrilme ihtimali oldukça kısıtlı olan bir suç türüdür. Ancak, etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması ya da cezanın basit dolandırıcılık olarak değerlendirilmesi gibi özel durumlar söz konusu olmuşsa, adli para cezasına çevrilebilir. İşlenen her suçun detaylarına göre hakim karar vereceği için bir ceza avukatından profesyonel destek alınması tavsiye edilir.
Telefon Dolandırıcılığı Mağduru Ne Yapabilir?
Telefon dolandırıcılığı ile karşı karşıya kalan mağdurun en yakınındaki karakola ya da savcılığa giderek failler hakkında şikâyetçi olması gerekir. Basit dolandırıcılık suçu uzlaştırmaya tabi suçlardandır. Basit dolandırıcılık suçu mağduru olan kişi, şikâyetçi olduktan sonra dosyası uzlaştırma bürosuna gönderilir ve uzlaştırma sürecine geçilir.
Telefon Dolandırıcılığı Suçu İçin Avukat Şart Mı?
Telefon dolandırıcılığı suçu, zorlu süreçlerden oluşur. Alanında uzman bir ceza hukuku avukatından yardım almak, dilekçe aşamasından davanın sonuçlanması kadar oldukça önemli bir role sahiptir.
